Hizmetlerimiz - Mandamus Davası: USCIS Gecikmelerinizi Federal Mahkemeyle Çözün

Mandamus Davası Nedir?

Mandamus davası, USCIS veya Dışişleri Bakanlığı gibi bir devlet kurumunu, yasal olarak işlem yapması gereken bir konuda harekete geçmeye zorlamak için ABD federal mahkemesinde açılan bir yargı yoludur. Bu güçlü yasal araç, göçmenlik başvurularının uzun gecikmelerle karşı karşıya kaldığı durumlarda sıklıkla kullanılır.

Davanın hedefi hız değil, karardır. Mahkeme USCIS'e "bu başvuruya artık bir karar ver" der — onaylamayı değil, karar vermeyi emreder. Çoğu dosyada bu baskı yeterli olur ve USCIS dava açıldıktan kısa süre sonra kararını verir.

İçindekiler

1. Yasal Dayanak: 28 U.S.C. 1361 ve APA 706(1)
2. Makul Olmayan Gecikme Nasıl Ölçülür? TRAC Faktörleri
3. Ne Zaman Mandamus Davası Açılabilir?
4. Hangi Başvurular İçin Kullanılır?
5. Dava Öncesi Tüketilmesi Gereken İdari Adımlar
6. Adım Adım Süreç
7. Türk Başvurucular İçin Özel Değerlendirme
8. Sıkça Sorulan Sorular

---

Mandamus davasının iki hukuki ayağı vardır. Birincisi Mandamus Act (28 U.S.C. § 1361): federal bir memuru borçlu olduğu görevi yapmaya zorlama yetkisini mahkemeye verir. İkincisi İdari Usul Yasası (APA): 5 U.S.C. § 706(1) makul olmayan biçimde geciktirilen bir işlemi zorlamayı, § 555(b) ise kurumun makul bir süre içinde karar verme yükümlülüğünü düzenler.

Mahkemeler bu iki yolu gecikme davalarında işlevsel olarak eşdeğer sayar. Dava genelde her ikisine birden dayandırılır; çünkü USCIS'in bir başvuruyu karara bağlama görevi hem Mandamus Act hem APA kapsamında bir yükümlülüktür.

Gecikmenin dava açılacak kadar makul olmayan sayılıp sayılmadığını mahkemeler TRAC faktörleriyle değerlendirir. Bu ölçüt, 1984 tarihli Telecommunications Research and Action Center v. FCC kararından gelen altı kriterdir:

Faktörlerin en ağırlıklısı birincisidir. Başvurunuz USCIS'in yayımladığı normal işlem sürelerinin belirgin biçimde ötesindeyse, gecikme makul olmayan sayılmaya yaklaşır.

Uygulamada avukatların sık kullandığı pratik kural, başvurunun USCIS'in yayımladığı normal işlem süresinin yaklaşık iki katını aşmış olmasıdır. Bu kural bağlayıcı bir yasal eşik değildir; asıl ölçüt her zaman TRAC faktörleriyle yapılan olay bazlı makullük analizidir.

Mandamus değerlendirmesi için genel göstergeler:

• Başvurunuz yayınlanan normal işlem sürelerinin çok üzerinde bekliyorsa
• Birden fazla takip, e-Request ve Kongre soruşturması sonuçsuz kaldıysa
• USCIS Ombudsman başvurusu etkisiz olduysa
• Gecikme iş, aile veya seyahat açısından ciddi zarar yaratıyorsa

Mandamus, USCIS'in karara bağlaması gereken hemen her başvuru türündeki gecikme için kullanılabilir. 2026 itibarıyla yayımlanan tipik işlem süreleri ve mandamus değerlendirme eşikleri:

Not: Eşikler kesin yasal sınır değildir; dosyanın koşullarına göre değişir.

Mahkemeler genellikle idari yolların tüketildiğini görmek ister. Mandamus öncesinde şu adımların denenmiş olması davayı güçlendirir:

1. USCIS e-Request (Durum Sorgusu): USCIS'e işlem dışı gecikme bildirimi; hukuki ağırlığı yoktur ama kayıt oluşturur.
2. Kongre Üyesi Soruşturması: Bölge temsilcinizin ofisi aracılığıyla USCIS'ten durum sorgulaması; en güvenilir ara adımdır.
3. USCIS Ombudsman (DHS Form 7001): Bağımsız ombudsmana başvuru.

Bu adımlar davayı hem sağlamlaştırır hem bazen davaya gerek kalmadan sonucu getirir. Kongre soruşturması, dava dilekçesi hazırlanırken paralel de yürütülebilir.

1. Dava Değerlendirmesi: Avukatınız, dosyanızın mandamus için uygun olup olmadığını TRAC faktörleri çerçevesinde değerlendirir.
2. Dava Açma: Başvurunun beklediği yargı bölgesindeki federal district court'ta dava açılır. Federal medeni dava harcı 2026 itibarıyla yaklaşık 405 dolar'dır.
3. Tebligat: Dava, ABD Başsavcılığı ofisine ve ilgili kurumlara tebliğ edilir.
4. Hükümetin Yanıtı: Hükümetin tebliğden itibaren 60 günlük cevap süresi vardır.
5. Çözüm: Çoğu dosya bu 60 günlük pencerede çözülür — USCIS başvuruyu karara bağlar, dava konusuz kalır ve düşer.

Davaların büyük çoğunluğu uzun bir yargılamaya dönüşmeden, dava açıldıktan sonraki 60–90 gün içinde sonuçlanır.

Türkiye "Rest of World" grubunda yer aldığından, çoğu green card kategorisinde vize numarası bekleme sırası yoktur. Bu, Türk başvurucuların gecikme yaşamasının temel nedeninin vize sırasından değil, USCIS'in kararı ertelemesinden kaynaklandığı anlamına gelir — bu da mandamus için özellikle elverişli bir zemindir.

Yaygın bir korku: Dava açmanın USCIS'i kızdırıp başvuruyu reddettireceği endişesi. Uygulamada dava, kurumun kararını hızlandırır ve misilleme bir gerekçe değildir. Yine de mandamus her dosya için doğru araç değildir: zayıf ya da eksik bir dosyada kararı öne çekmek riskli olabilir.

Konsolosluk gecikmeleri için önemli not: 2024 tarihli Department of State v. Muñoz kararıyla Yüksek Mahkeme, konsolosluk kararlarının yargı denetimi dışında olduğunu yeniden teyit etti. Ancak 221(g) idari işlem adı altında aylarca askıda kalan başvurular bu kuralın istisnası olabilir.